Τετάρτη, Σεπτέμβριος 19, 2018
logo
Όπου τρυπώνει, ξετρυπώνει...

 

Καυτή Επικαιρότητα

Η Ζεύξη Σαλαμίνας μεταξύ των έργων που αλλάζουν τον συγκοινωνιακό χάρτη της Αττικής

    Τα έργα υποδομής που έχουν προγραμματιστεί αναμένεται ότι θα συμβάλλουν περα...

Πρόταση εξαγοράς των ναυπηγείων Ελευσίνας και Σκαραμαγκά από την αμερικανική ΟΝΕΧ

Πρόταση εξαγοράς και των δύο μεγαλύτερων ναυπηγείων της χώρας, των ναυπηγείων Ελευσίνας και ναυπηγεί...

Μητροπολιτικό Υδατοδρόμιο Ελευσίνας: Μεγάλη επένδυση που αλλάζει πολλά

Με γρήγορους ρυθμούς προχωράει ο σχεδιασμός και η αδειοδότηση υδατοδρομίου στην Ελευσίνα και αναμένε...

Σε άμεσο κίνδυνο εξαφάνισης οι τελευταίοι υγροβιότοποι της Αττικής Η πανίδα στο υγροβιότοπο της Ψάθας (βατράχια, νεροχελώνες κ.ά.)

Οσο και αν φαίνεται παράξενο, η Αττική φιλοξενεί σημαντικούς υγροβιότοπους με μεγάλη οικολογική αξία...

  • Η Ζεύξη Σαλαμίνας μεταξύ των έργων που αλλάζουν τον συγκοινωνιακό χάρτη της Αττικής

    Δευτέρα, 17 Σεπτεμβρίου 2018 12:30
  • Πρόταση εξαγοράς των ναυπηγείων Ελευσίνας και Σκαραμαγκά από την αμερικανική ΟΝΕΧ

    Σάββατο, 08 Σεπτεμβρίου 2018 20:35
  • Μητροπολιτικό Υδατοδρόμιο Ελευσίνας: Μεγάλη επένδυση που αλλάζει πολλά

    Δευτέρα, 20 Αυγούστου 2018 19:10
  • Σε άμεσο κίνδυνο εξαφάνισης οι τελευταίοι υγροβιότοποι της Αττικής Η πανίδα στο υγροβιότοπο της Ψάθας (βατράχια, νεροχελώνες κ.ά.)

    Δευτέρα, 20 Αυγούστου 2018 19:05
  • Bullying: Ετοιμο το πρώτο site για παιδιά και γονείς που εκφοβίζονται -Ανώνυμο και ασφαλές [εικόνες, βίντεο]

    Τρίτη, 10 Ιουλίου 2018 13:00



 

Σάββατο, 19 Οκτωβρίου 2013 18:58

15 ξεχωριστά αστυνομικά μυθιστορήματα

Γράφτηκε από 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Καθώς όλο και περισσότερα αστυνομικά μυθιστορήματα στοιβάζονται στους πάγκους και τα ράφια των βιβλιοπωλείων, θα αποπειραθούμε να ξεχωρίσουμε τα λιγότερο πολυδιαφημισμένα, αδιαφορώντας για τα γυαλιστερά εξώφυλλα και τις περιγραφές απόλυτης φρίκης στο οπισθόφυλλο. Θα αναζητήσουμε γι' αυτό το καλοκαίρι βιβλία, παλιά και καινούργια, στα οποία το έγκλημα δεν διαπράττεται «για να προσφέρει απλώς ένα πτώμα στην πλοκή», όπως έγραφε ο Ρέημοντ Τσάντλερ στην Απλή Τέχνη του Φόνου

Διαλέξαμε λοιπόν κάποιους από τους κλασικούς του είδους, για να θυμηθούμε ότι η αστυνομική μυθοπλασία μπορεί και πρέπει να είναι εφάμιλλη της καλής λογοτεχνίας. Ψάχνοντας πίσω από τις κυρίαρχες τάσεις της εμπορικής αστυνομικής εκδοτικής βιομηχανίας, ανακαλύψαμε βιβλία που ανατρέχουν σε προηγούμενες εποχές, σχολιάζουν τη διαφθορά του Ευρωπαϊκού Νότου ή αντιμετωπίζουν το πολυσυζητημένο θέμα των κατά συρροή δολοφόνων από επιστημονική σκοπιά. Τέλος, εστιάσαμε στα ελληνικά αστυνομικά που ξεχώρισαν από τις πιο πρόσφατες κυκλοφορίες, και σε μια θεωρητική και συγχρόνως απολαυστική συλλογή Βαλκανικού Νουάρ. 

BalkaNoirBalkaNoir (επιμέλεια: Βασίλης Δανέλλης - Γιάννης Ράγκος, εκδ. Καστανιώτη)

Αντιγράφω από την εξαιρετική εισαγωγή των επιμελητών:

"… Γνωρίζουμε και, συνακόλουθα, διαβάζουμε τους Αγγλοσάξονες συγγραφείς του [αστυνομικού] είδους με τα πρόσφατα υποείδη του… τους Γάλλους… τους Ιταλούς, τους Ισπανούς και τους Ρώσους, τους Σκανδιναβούς… εν μέρει τους Κεντροευρωπαίους… τους Λατινοαμερικανούς και τους Ιάπωνες. Αλλά τι ξέρουμε στ' αλήθεια για το λογοτεχνικό corpusσυγγραφέων που έχουν παρεμφερή ιστορική και πολιτισμική 'καταγωγή' και με όρους πλανητικούς ζουν κι εργάζονται κυριολεκτικά στο διπλανό δωμάτιο; Δηλαδή συγγραφέων από τη Βαλκανική χερσόνησο, η οποία εν πολλοίς εξακολουθεί να παραμένει μια λογοτεχνικά αχαρτογράφητη περιοχή;"

Αυτό το τεράστιο κενό αποπειράται να καλύψει η εν λόγω συλλογή αστυνομικών διηγημάτων γραμμένων από αντιπροσωπευτικούς, όσο γίνεται, συγγραφείς της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της Ρουμανίας, της Σερβίας, της Σλοβενίας και της Τουρκίας. Και καταφέρνει να κάνει το πρώτο και πιο ουσιώδες βήμα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, εκτός από τα διηγήματα καθαυτά, έχουν οι εισαγωγές για την αστυνομική λογοτεχνική παραγωγή της κάθε χώρας, όπως επίσης μερικά πρώτα συμπεράσματα των επιμελητών. Για παράδειγμα, είναι συναρπαστικό το γεγονός της ομοιογενούς ιστορικής εξέλιξης του είδους στην περιοχή. Η ταμπέλα της "παραλογοτεχνίας" που στιγμάτιζε το είδος σε όλες τις Βαλκανικές χώρες. Το κοινό στοιχείο ότι "… η διαφθορά δεν αποτελεί παρέκκλιση, αλλά δομικό συστατικό του συστήματος". Και λίγο πιο κάτω: "… το βαλκανικό αστυνομικό είναι μετα-αποκαλυπτικό. Η ιδεολογική μάχη έχει χαθεί, το Κακό έχει επικρατήσει. Αυτό αποτυπώνεται και στη θεματογραφία των διηγημάτων του τόμου. Η "κανονικότητα" της καθημερινής ζωής του δυτικού κόσμου δεν έχει θέση στις βαλκανικές πόλεις. Οι Αρχές δεν προστατεύουν αλλά τρομοκρατούν".

Φτάσαμε επιτέλους στην εποχή που σοβαροί συγγραφείς/μελετητές του αστυνομικού είδους αναλύουν καινούργια θέματα και καταλήγουν σε πρωτότυπα κι εμπεριστατωμένα λογικά συμπεράσματα.


21banner lecorre likoi728

Έγκλημα στο Ορσιβάλ του Emile Gaboriau (μτφρ. Γιώργος Ξενάριος, εκδ. Εξάντας)

Emile GaboriauΠριν τον Σέρλοκ Χολμς, εγκλήματα εξιχνίαζε ο μεσιέ Λεκόκ, ο οποίος επηρέασε πιθανότατα τον Άρθουρ Κόναν Ντόιλ. Ο Emile Gaboriau εισήγαγε την περσόνα του ερασιτέχνη ντετέκτιβ ήδη από το 1865, στην Υπόθεση Λερούζ. Στη συνέχεια δημιούργησε τον επιθεωρητή Λεκόκ, παίρνοντας στοιχεία από έναν αληθινό κακοποιό που έγινε αστυνομικός, τον Fancois Vidocq. Το Έγκλημα στο Ορσιβάλ κυκλοφόρησε αρχικά σε συνέχειες στην εφημερίδα Petit Journal, και ολοκληρωμένο σε βιβλίο το 1867. Σ' αυτό βρίσκουμε εν σπέρματι τα ουσιώδη στοιχεία της αστυνομικής μυθοπλασίας, όπως είναι η προσφυγή στα τότε σύγχρονα πορίσματα της επιστήμης, τις αναφορές σε γεγονότα του παρελθόντος, την επαγωγική σκέψη του επιθεωρητή/ντετέκτιβ. Επιπλέον, στα βιβλία του Gaboriau απαντάται η περιγραφή της μικρής πόλης και των αρχετυπικών χαρακτήρων της που θα συναντήσουμε αργότερα στον Ζωρζ Σιμενόν.

Στο Έγκλημα στο Ορσιβάλ, δύο λαθροθήρες ανακαλύπτουν το πτώμα της κόμισσας ντε Τρεμορέλ στα ρηχά ενός ποταμού. Ο κόμης ντε Τρεμορέλ έχει εξαφανιστεί μυστηριωδώς, η έπαυλή τους είναι άνω κάτω. Θέτοντας τις βάσεις της επονομαζόμενης Αγγλικής Σχολής, ο Gaboriau προσφέρει έναν προφανή ύποπτο αλλά η έρευνα του Λεκόκ αλλάζει τα δεδομένα. Άλλοι δύο φόνοι μπερδεύουν περαιτέρω την πλοκή αυτού του εν μέρει whodunit, κι εν μέρει howcatchem — οι έμπειροι σημερινοί αναγνώστες ίσως βρουν σχετικά εύκολα τον κακό, αλλά θα επαναλάβουμε για άλλη μια φορά: η ουσία ενός καλού αστυνομικού αναγνώσματος δεν έγκειται στην ανακάλυψη του δολοφόνου.
Στα υπέρ του βιβλίου, η θαυμάσια, λογοτεχνική μετάφραση του Γιώργου Ξενάριου και η σκληρόδετη, προσεγμένη έκδοση.


gutenberg lerouz

G K ChestertonΟ άνθρωπος που ήξερε πολλά του G.K. Chesterton (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης, εκδ. Αλεξάνδρεια)

Ο Βρετανός [συγγραφέας, δημοσιογράφος, κριτικός τέχνης και πολλά άλλα] Gilbert Keith Chesterton είναι γνωστός ως "ο πρίγκιπας του παραδόξου" και ως δημιουργός του ιερέα-ντετέκτιβ Πατρός Μπράουν [Ένας Άνδρας που τον Έλεγαν Πέμπτη]. Το βιβλίο Ο άνθρωπος που ήξερε πολλά είναι μια συλλογή οκτώ αστυνομικών ιστοριών που συνδέονται με τον ίδιο ήρωα: τον αριστοκράτη ντετέκτιβ Χορν Φίσερ ο οποίος "…αναλαμβάνει να εξιχνιάσει εγκληματικές υποθέσεις στις οποίες εμπλέκονται μέλη της υψηλής κοινωνίας. Είναι ένας ασυνήθιστος, αντισυμβατικός, ψυχρός και διόλου συμπαθητικός ντετέκτιβ. Κι αυτό γιατί τυχαίνει να γνωρίζει πολλά. Όχι μόνο για την ψυχή του ανθρώπου αλλά και για την κοινωνία και την πολιτική. Γνωρίζοντας πρόσωπα και πράγματα της σκοτεινής πλευράς του πλούτου και της εξουσίας, δεν τρέφει αυταπάτες για απονομή δικαιοσύνης [όπως ο αφελής δημοσιογράφος βοηθός του] και αφοσιώνεται μόνο στην ανακάλυψη της αλήθειας". Παρότι τα διηγήματα είναι δεξιοτεχνικά στημένα και γραμμένα (κάποιοι παρομοιάζουν τη γραφή του με τη γραφή του Τσέχωφ), η ουσία των ιστοριών βρίσκεται περισσότερο στα ηθικά διλήμματα που τίθενται και στην αδυναμία της ανθρώπινης δικαιοσύνης να τιμωρήσει τους υψηλά ιστάμενους της άρχουσας τάξης. Στους θαυμαστές του Chesterton συναντάμε τόσο τον Μπόρχες, όσο και τον σύγχρονο μάγο του παράδοξου, Neil Geiman.

Με τα μάτια κλειστά του Gianrico Carofiglio (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Gutenberg)

Gianrico CarofiglioΤο δικαστικό θρίλερ είναι υποείδος του ψυχολογικού αστυνομικού είδους, αν και σ' αυτό το ρόλο του πρωταγωνιστή παίζει πάντοτε ένας δικηγόρος. Σημαντικό ρόλο το genre αυτό έχει η κριτική της λειτουργίας του δικαστικού συστήματος, και η προσπάθεια του βασικού ήρωα/δικηγόρου να αποδείξει την αθωότητα του πελάτη του ή να επιτύχει την καταδίκη ενός εγκληματία που έχει τα μέσα να απαλλαγεί από τα εγκλήματά του. Το είδος έκανε γνωστό ο συγγραφέας και δικηγόρος Erle Stanley Garner, με τον ήρωά του Πέρι Μέισον που γνώρισε τεράστια επιτυχία και ως χάρτινος αλλά και ως τηλεοπτικός χαρακτήρας. Το δικαστικό θρίλερ είναι κυρίως αγγλοσαξονικό δημιούργημα, αφού οι πρώτοι συγγραφείς που μας έρχονται στο νου είναι ο John Grisham, ο Michael Connelly, o Scott Turow, ενώ στο είδος ανήκει και το Εν Ψυχρώ του Τρούμαν Καπότε, η Απατηλή Λάμψη της Ματαιοδοξίας του Τομ Γουλφ.

Ο Carofiglio, πρώην δικαστής σε υποθέσεις της Μαφίας και μόνιμος κάτοικους του Μπάρι, δημιούργησε έναν άκρως γοητευτικό ήρωα, τον δικηγόρο Γκουίντο Γκουεριέρι, έναν τίμιο, καλλιεργημένο λάτρη του Καβάφη ο οποίος αγωνίζεται ενάντια σ' ένα διεφθαρμένο δικαστικό σύστημα, σε μια χώρα που ζει την μπερλουσκονιάδα της. Το μυθιστόρημα Με τα μάτια κλειστά είναι το δεύτερο από τα τέσσερα που έχει γράψει ο Carofiglio, και σ' αυτό ο δικηγόρος Γκουεριέρι αναλαμβάνει μια υπόθεση σωματικής και ψυχολογικής κακοποίησης που αρνούνται άλλοι συνάδελφοί του. Η παθούσα έχει ιστορικό ψυχολογικών προβλημάτων, κι επιπλέον ο βασανιστής της είναι ο Τζανλούκα Σιανάτικο, γνωστός παράγοντας του "καθωσπρέπει" Μπάρι: ένας πρώην φασίστας, βασανιστής, χαρτοπαίκτης, κοκαϊνομανής γιατρός. Και το κυριότερο, γιος ενός διαβόητου αργυρώνητου ποινικού δικαστή που κανείς δεν τολμάει να συγκρουστεί μαζί του. Στην υπόθεση, ο δικηγόρος έχει τη βοήθεια της εισαγγελέως Μαντοβάνι και μιας ιδιόρρυθμης καλόγριας. Πρόκειται για την αδελφή Κλαούντια, η οποία ντύνεται σαν μηχανόβια, ασχολείται με τις πολεμικές τέχνες και διευθύνει το κέντρο κακοποιημένων γυναικών Safe Shelter. Η αφήγηση της ιστορίας διασπάται από την ιστορία κακοποίησης που αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο ένα εννιάχρονο κοριτσάκι. Λιτά γραμμένο, ευφυές βιβλίο που θίγει πολλά "οικεία δεινά".


angelus meta ti vroxi 728 90 2

mystiko VessaliouΤο μυστικό του Βεσάλιου του Ζορδί Λιουμπραγάτ (μτφρ. Χριστίνα Θεοδωροπούλου, εκδ. Πατάκης)

Ο Ντανιέλ Αμάτ, ένας νεαρός Βαρκελωνέζος, έχοντας ρίξει μαύρη πέτρα πίσω του, εργάζεται ως αναπληρωτής καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Ωστόσο, το παρελθόν τον καλεί όταν λαμβάνει ένα τηλεγράφημα που τον πληροφορεί για τον θάνατο του πατέρα του υπό μυστηριώδεις συνθήκες. Η Βαρκελώνη ζει τον ενθουσιασμό της επικείμενης Διεθνούς Έκθεσης του 1888, αλλά στα μαύρα νερά του ποταμού Λιοβρεγάτ και στα δυσώδη σοκάκια της βρίσκονται φριχτά κατακρεουργημένα γυναικεία πτώματα. Οι φήμες μιλούν για πληγές από σαγόνια ενός τεράστιου ζώου, κάτι που θυμίζει στους κατοίκους της πόλης μια παλιά κατάρα, λησμονημένη από χρόνια. Στην κηδεία του πατέρα του, ο Αμάτ θα γνωρίσει τον περίεργο, εκ πρώτης όψεως παρακμιακό δημοσιογράφο Μπερνάτ Φλέιτσα ο οποίος πιστεύει ότι ο πατήρ Άματ δολοφονήθηκε για να μην αποκαλύψει τον άγνωστο δολοφόνο. Στην έρευνα των δύο ανδρών θα βοηθήσει η φοιτήτρια ανατομίας Πάου Ζιλμπερτ.

Το μυθιστόρημα είναι ένα αυθεντικό goth thriller, με στοιχεία από τον Φράνκενσταϊν της Μ. Σέλλεϊ και το Σκυλί του Μπάσκερβιλ του Α.Κ. Ντόιλ. Πέρα από τον αστυνομικό μύθο, ο συγγραφέας σκιαγραφεί μια σειρά από αντιθέσεις: η επιστήμη και η τεχνολογία παλεύουν με τις προλήψεις της εποχής, η πολυτέλεια των πρόσφατα φωτισμένων με ηλεκτρισμό κεντρικών δρόμων απέναντι στην αθλιότητα των φτωχικών συνοικιών, ο πλούτος της άρχουσας τάξης έναντι των βρομερών συνθηκών ζωής και την απουσία υγιεινής στα σπίτια των φτωχών. Σε όλα αυτά εμπλέκεται ένα σπάνιο χειρόγραφο του 16ου αιώνα, του Φλαμανδού πατέρα της σύγχρονης ανατομίας Ανδρέα Βεσάλιου. Ένα συναρπαστικό βιβλίο, η εικόνα μιας διαφορετικής Βαρκελώνης, η πάλη της νέας επιστημονικής γνώσης απέναντι στο σκοτάδι των υπονόμων της πόλης και των φριχτών ευρημάτων τους.


metaixmio sikago 728x90

Αγνοούμενη της Sara Blaedel (μτφρ. Χρήστος Μπαρουξής, εκδ. Κλειδάριθμος)

Sara BlaedelΜια γυναίκα δολοφονείται στην Αγγλία, ενώ πλένει τα πιάτα στην κουζίνα της. Ο δολοφόνος την πετυχαίνει στο μέτωπο με μια καραμπίνα, από απόσταση. Αυτό το περιστατικό ανατρέπει τη ζωή της Λουίσε Ρικ, της αστυνόμου που είναι επικεφαλής της Διεύθυνσης Ερευνών στην Κοπεγχάγη, αν και δεν το ξέρει ακόμα. Το μόνο που ξέρει είναι ότι σύντροφος και συνάδελφός της Άικ πηγαίνει για τσιγάρα κι εξαφανίζεται. Σύντομα θα γίνει γνωστό ότι η νεκρή γυναίκα, η Σοφί, ήταν Δανέζα υπήκοος και βρισκόταν στη λίστα των αγνοουμένων ατόμων είκοσι χρόνια. Η Λουίσε θα ανακαλύψει σοκαρισμένη ότι ο Άικ βρίσκεται φυλακισμένος στο Μπρίστολ, ως ύποπτος της δολοφονίας της Σοφί. Τα στοιχεία είναι ξεκάθαρα: εκείνος είχε δηλώσει την εξαφάνιση της τότε φιλενάδας του, της Σοφί. Η Λουίσε θα αναγκαστεί να εμπλακεί στην υπόθεση, λόγω της υπηκοότητας της νεκρής. Με τη βοήθεια της φίλης της, δημοσιογράφου Καμίλα, η Λουίσε θα ξεδιαλύνει το μυστήριο που έχει σχέση μ' ένα λογαριασμό σε ελβετική τράπεζα και το αμφιλεγόμενο θέμα της ευθανασίας.

Η Αγνοούμενη είναι η έκτη περιπέτεια της Λουίσε Ρικ — και το τέταρτο βιβλίο της συγγραφέως που κυκλοφορεί στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Tony ParsonsΟι εκτελεστές του Tony Parsons (μτφρ. Ειρήνη Χριστοπούλου, εκδ. Μεταίχμιο)

Μια σειρά από δολοφονίες συνταράσσει το Λονδίνο: η ιδιομορφία τους είναι ότι μεταδίδονται λάιβ στο youtube, και οι δολοφόνοι έχουν υιοθετήσει την εκτέλεση δια στραγγαλισμού κάποιων ατόμων που είχαν ξεφύγει από τα χέρια της δικαιοσύνης, παρά τα εγκλήματά τους. Ένας Πακιστανός παιδόφιλος, ο οδηγός που σκότωσε ένα δωδεκάχρονο ποδηλάτη, ένας τζάνκι που άφησε σε κώμα έναν βετεράνο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η ομάδα της Σκότλαντ Γιαρντ που αναλαμβάνει την εξιχνίαση αποτελείται από απλούς και συνηθισμένους ανθρώπους, όπως ο Μαξ Γουλφ που είναι χωρισμένος και μεγαλώνει μόνος την εξάχρονη κόρη του. Η κοινή γνώμη παίρνει το μέρος των δολοφόνων οι οποίοι διορθώνουν τα λάθη και τις παραλείψεις της δικαιοσύνης, αλλά οι αστυνομικοί πρέπει να κάνουν τη δουλειά τους έστω κι ενάντια στα συναισθήματά τους και τα δικά τους προβλήματα.

Οι Εκτελεστές είναι η τρίτη περιπέτεια του αστυνόμου Μαξ Γουλφ, ενός συμπαθούς μπάτσου που ζει στο σημερινό Λονδίνο, δίπλα στην κρεαταγορά της πόλης, στο Σμίθφιλντ, αγαπάει τα σκυλιά και την πυγμαχία, πάσχει από αϋπνίες και έχει εμφάνιση φωτομοντέλου. Η ιδιαιτερότητά του στον κόσμο των σύγχρονων μυθιστορηματικών μπάτσων — που γίνονται όσο πιο αλλόκοτοι μπορεί να διανοηθεί ο αναγνώστης — θα λέγαμε ότι είναι πως εκπροσωπεί τον μέσο, λευκό, Άγγλο άνδρα που παλεύει να διατηρήσει την ισορροπία του σ' έναν κόσμο όπου οι γυναίκες έχουν πάρει πια το πάνω χέρι. Το μυθιστόρημα είναι πολυεπίπεδο και δεν διστάζει να ταράξει τα νερά της πολιτικής ορθότητας, δείχνοντας πόσο σύνθετο μπορεί να είναι σήμερα το έγκλημα. Γραμμένο με μαεστρία, σφιχτό και ισορροπημένα δομημένο, περνάει από το προσωπικό στο πολιτικό και ξανά στο προσωπικό.


kedros 2017last gif 728

Ο Μαιγκρέ και ο νεκρός του του Georges Simenon (μτφρ. Αργυρώ Μακάρωφ, εκδ. Άγρα)

o maigkre kai o nekros toyΟ Μαιγκρέ βρίσκεται στο γραφείο του και προσπαθεί να ηρεμήσει μια ηλικιωμένη κυρία η οποία ανησυχεί ότι ο γιος και η νύφη της σκοπεύουν να τη δηλητηριάσουν. Πάνω στην ώρα, χτυπάει το τηλέφωνο κι ένας άνδρας που αρνείται να πει το όνομά του ζητάει τη βοήθεια του Μαιγκρέ: κάποιοι θέλουν να τον δολοφονήσουν. Μετά από μερικά τηλεφωνήματα ακόμα, κάθε φορά από διαφορετικό καφέ του Παρισιού, ο Μαιγκρέ πείθεται ότι ο άνδρας κινδυνεύει. Το επόμενο πρωί ο άγνωστος βρίσκεται νεκρός στην Πλας ντε λα Κονκόρντ. Ο Μαιγκρέ πρέπει να απαντήσει σε δύο ερωτήματα: γιατί ο δολοφόνος πέταξε το πτώμα σε τόσο εμφανές σημείο, και δεν δοκίμασε να το κρύψει; Και για ποιο λόγο διάλεξε το συγκεκριμένο θύμα, έναν απλό άνθρωπο χωρίς καμία εμπλοκή σε περίεργες δραστηριότητες; Η πλοκή θα αλλάξει πορεία όταν ο επιθεωρητής θα συνδυάσει το συγκεκριμένο με κάποια άλλα, εκ πρώτης όψεως ασύνδετα εγκλήματα.

Η περιπέτεια νο 29 του Μαιγκρέ με τίτλο Ο Μαιγκρέ και ο νεκρός του κυκλοφόρησε το 1948 στα γαλλικά. Η μεταφορά του στην αγγλική τηλεόραση με τον ηθοποιό Rowan Atkinson στο ρόλο του αγαπημένου επιθεωρητή ξανάφερε στο προσκήνιο το εν λόγω βιβλίο. Σ' αυτό, κατ' εξαίρεση, έχει πιο ενεργή παρουσία η μαντάμ Μαιγκρέ, όπως και οι συνεργάτες του επιθεωρητή στην Ασφάλεια, ο Λουκάς και ο Ζανβιέ. Αλλά όπως πάντοτε, το κέντημα των χαρακτήρων, οι μύχιες σκέψεις του Μαιγκρέ, οι σκηνές της ζωής του Παρισιού με τα μπαρ και τα ρεστοράν έχουν μεγαλύτερη σημασία από το απλό whodunit.

sto myalo ton sirial kilersΣτο μυαλό των σίριαλ-κίλερς των Τζον Ντάγκλας και Μαρκ Ολσέικερ (μτφρ. Έφη Φρυδά, εκδ. Μελάνι)

Επανεκδόθηκε πρόσφατα το εξαντλημένο εδώ και πολλά χρόνια βιβλίο πάνω στο οποίο στηρίχτηκε η σειρά Mindhunter. Πρόκειται για την αυτοβιογραφία του Τζον Ντάγκλας, o οποίος συνδυάζοντας την ψυχολογία, την ενδελεχή παρατήρηση και τη μακρά εμπειρία του έθεσε τις βάσεις του επαγγέλματος του profiler. Ο Ντάγκλας υπηρέτησε για 25 χρόνια ως ειδικός πράκτορας και επικεφαλής της Βοηθητικής Μονάδας Έρευνας του FBI, και ήταν οπρώτος άνθρωπος που σκέφτηκε να «εξηγήσει» τους κατά συρροή δολοφόνους, να τους κατανοήσει, και να φτάσει σε συμπεράσματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να οδηγήσουν στη σύλληψη άλλων εγκληματιών. "Γιατί φερόμαστε με έναν συγκεκριμένο τρόπο; Τι είναι αυτό που καθορίζει και κινεί τις επιθυμίες μας και πώς εκφράζονται τελικά αυτές; Τέτοιου είδους ερωτήματα άρχισε να θέτει, στις αρχέςτης δεκαετίας του ’70, ο πράκτορας Τζον Ντάγκλας, επιχειρώντας να κατανοήσει το 'Μυαλό των σίριαλ-κίλερς' μέσα από συνεντεύξεις μαζί τους. Αυτή ήταν η αρχή του κλάδου του profiling". Στη συγγραφή του βιβλίου ο Ντάγκλας είχε τη βοήθεια του μυθιστοριογράφου, σκηνοθέτη και παραγωγού Μαρκ Ολσέικερ.


utopia alithini istoria 728x90px

…και τα ελληνικά...

Κάνε το σταυρό σου Μάρκος Κρητικός (εκδ. Νεφέλη)

markos kritikos«Μίλτος Οικονόμου. Ετών σαράντα πέντε. Πρώην μπάτσος και νυν ιδιοκτήτης γραφείου ιδιωτικών ερευνών στην πλατεία Μοναστηρακίου, με ειδικότητα στις πάσης φύσεως εξωσυζυγικές υποθέσεις και με πανελλήνια εμβέλεια». Ο Μίλτος πάσχει από καταθλιπτικό σύνδρομο, καλοήθους μορφής, το οποίο θεραπεύει με καθημερινές ισχυρές δόσεις Lagavulin 16 Years Old, την πανάκεια "δια πάσαν νόσον και πάσα μαλακίαν". Διαθέτει ένα βοηθό ονόματι Βλάση Μανίκα, πρώην μποξέρ βαρέων βαρών, ο οποίος δεν αρνείται ποτέ να ρίξει ξύλο ή να πιει ένα ποτό ακόμα. Το σύμπαν του Μίλτου συμπληρώνουν ο παντογνώστης βιβλιοπώλης Βλαδίμηρος, η σπιτονοικοκυρά του, κυρία Θοδώρα, ο σκύλος του ο Φλούδας, και η σέξι Ελένη, ιδιοκτήτρια μπαρ, όνειρο κάθε ιδιωτικού ντετέκτιβ από την εποχή του Φίλιπ Μάρλοου.

Όταν μια κυρία βορείων προαστίων ονόματι Φανή Δούκα θα αναθέσει στον Μίλτο την υπόθεση της εξαφάνισης του συζύγου της έναντι ενός κάθε άλλο παρά ευκαταφρόνητου ποσού, ο ήρωάς μας θα βρεθεί μπλεγμένος σε μια υπόθεση που περιέχει τα πάντα: Ξανθούς Αγγέλους και ανθρώπους της νύχτας, κακόφημα μπαρ και μεταμεσονύκτιες παρακολουθήσεις, κυκλώματα διακίνησης ναρκωτικών και ξύλο. Διότι "Όταν όλα πάνε καλά, κάτι δεν πάει καλά".

Έχοντας ολοκληρώσει την "Τριλογία του Μάρκου", ο συγγραφέας μάς συστήνει τον καινούργιο του ήρωα με το γνωστό χιούμορ και την καυστική ειρωνεία του. Όπως λέει ο ίδιος, σε συνέντευξή του στο μπλογκ Ανοιχτός Ορίζοντας: "Θα χαρακτήριζα τα βιβλία μου road storiesή κατ’ επίφασιν αστυνομικά. Δεν είναι τα κλασικά «who done it» που δίνουν έμφαση στην αστυνομική πλοκή αλλά χρησιμοποιώ την αστυνομική ιστορία για να περιγράψω με χιούμορ ανθρώπινες συμπεριφορές σε ακραίες καταστάσεις και εναλλακτικούς κώδικες ηθικής". Με όπλο τη γνώση των κανόνων της αστυνομικής μυθοπλασίας, ο Μάρκος Κρητικός αγγίζει με ευφυή τρόπο τα όρια της παρωδίας, δημιουργώντας ένα καλογραμμένο, ευανάγνωστο και διασκεδαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα.

tsapakidis elefantasΟ ελέφαντας του Hotel Phidias  του Θοδωρή Τσαπακίδη (εκδ. Πικραμμένος)

Βρισκόμαστε στο 2012, και ο Θάνος Αποστολίδης βιώνει μια βαθιά υπαρξιακή κρίση, βουλιάζοντας όλο πιο βαθιά, μαζί με ολόκληρη τη χώρα. Ο Θάνος ζει σ' ένα υπέροχο σπίτι στο Θησείο, αλλά βασανίζεται από τον πρόσφατο χωρισμό του από τη γυναίκα του και από το γεγονός ότι δεν μπορεί να αποφασίσει αν θέλει να παραμείνει καθηγητής σε λύκειο του Κορυδαλλού ή να επιδιώξει καριέρα συγγραφέα. Νιώθοντας μονίμως φυλακισμένος σε ασφυκτικές συμβάσεις, καταλήγει να διαπράξει μια τρέλα· να βοηθήσει στην απόδραση του Σιδηράτου, μιας προσωπικότητας του "χώρου", από τον Κορυδαλλό. Η αμοιβή του για τη στημένη απόδραση θα είναι είκοσι χιλιάδες ευρώ, με τα οποία θα πραγματοποιήσει ένα ταξίδι στην Αφρική των ονείρων του. Και τότε, φυσικά, όλα θα πάνε στραβά. Η "στημένη απόδραση" εξελίσσεται σε λουτρό αίματος: δύο νεκροί, ένας φύλακας κι ένας αντιεξουσιαστής. Ο Θάνος θα βρεθεί εν μία νυκτί στο στόχαστρο της αστυνομίας, της ΕΥΠ, των ξένων μυστικών υπηρεσιών. Και σαν να μη φτάνουν όλα αυτά, το μυθιστόρημά του βραβεύεται με το Βραβείο Γαλλόφωνης Μεσογειακής Λογοτεχνίας. Μήπως η μοίρα τού κάνει πλάκα;

Ο ελέφαντας του Hotel Phidias είναι ένα αρχετυπικό δείγμα νουάρ μυθοπλασίας. Ο Αποστολίδης συνδυάζει στο πρόσωπό του τα τρία χαρακτηριστικά του νουάρ ήρωα: είναι θύμα, είναι ύποπτος, κι επιπλέον έχει συμμετάσχει στο "έγκλημα". Πώς θα καταφέρει να ξεδιαλύνει το κουβάρι της ζωής και των σκέψεών του; Με ατελείωτες ποσότητες αλκοόλ, με αλλεπάλληλες διακειμενικές αναφορές σε βιβλία, στίχους τραγουδιών και ταινίες, με τη βοήθεια των πιο αναπάντεχων συμπαραστατών όπως είναι ο παλιός του μέντορας από τα φοιτητικά χρόνια στην Πάτρα, ένας μπάτσος-παλαιός συμμαθητής του, οι μαγαζάτορες της γειτονιάς του, η Εξαρχειώτικη παρέα του. Και μια γοητευτική Ελληνο-Γαλλίδα δημοσιογράφος, η Σοφί Ρουαγιάλ— η ηρωίδα που βοηθάει τον αθώο καταδιωκόμενο σε κάθε νουάρ που σέβεται τον εαυτό του.

Σκηνές δράσης εναλλάσσονται με ερωτικές σκηνές, η Guantanamera από το κινητό του Θάνου με τα ρεμπέτικα ενός πλανόδιου μουσικού, σ' ένα χάος που αντικατοπτρίζει την ελληνική πραγματικότητα. Υπάρχουν αληθινοί τρομοκράτες ή είναι όλοι μια επινόηση της ΕΥΠ; Οι εκτελεστές σκοτώνουν για λόγους ιδεολογικούς ή για λόγους πάθους; Και πώς τα βγάζεις πέρα τελικά με τον σύγχρονο παραλογισμό, όταν το μυαλό σου είναι μονίμως απασχολημένο με ουτοπίες, όνειρα, ποιήματα και ταινίες του Γκοντάρ; Ο Θάνος Αποστολίδης θα ξεπεράσει τους σκοπέλους και θα φύγει με το κορίτσι για τη Γαλλία. Προς το παρόν. Αύριο… κανείς δεν ξέρει. 


ikaros poli sto fos 728

Η σκιά του Βαγγέλη Γιαννίση (εκδ. Διόπτρα)

skiaΟ Άντερς Οικονομίδης, επιθεωρητής του Τμήματος Εγκλημάτων της Αστυνομικής Διεύθυνσης του Έρεμπρο, έχει μόλις επιστρέψει από ταξίδι αναψυχής στο Άμστερνταμ. Η γνωστή ομάδα των συναδέλφων του, στην οποία έχει προστεθεί η Άριελ Ριβέρα, ασχολείται προς το παρόν με την πυρπόληση μεσαιωνικών εκκλησιών. Και τότε μια κοπέλα θα ανακαλύψει στο δάσος ένα πτώμα, σχεδόν λιωμένο και πρόσφατα ξεθαμμένο, στερεωμένο σε δύο παλούκια. Στα πόδια του υπάρχουν τρία νεκρά περιστέρια. Το όλο στήσιμο του πτώματος κρούει τον κώδωνα του συναγερμού: τελετουργικός φόνος ή κατά συρροή δολοφόνος; Παλεύοντας με τους δικούς του εσωτερικούς δαίμονες, ο Οικονομίδης θα νιώσει το Κακό να τριγυρίζει διαρκώς γύρω του, ένα Κακό με μεταφυσική υπόσταση και μυρωδιά θανάτου.

Η υπόθεση περιπλέκεται όταν οι εμπρησμοί των εκκλησιών συνδυάζονται με τα κλισέ της κουλτούρας του black metal. Ο Οικονομίδης θα πρέπει να ψάξει τη λύση στον σατανισμό του black metal ή στον οντινισμό των οπαδών του, την επιστροφή δηλαδή στη λατρεία των παγανιστικών δοξασιών που υπήρχαν στη Σκανδιναβία πριν την επιβολή του χριστιανισμού; Και τι σχέση έχουν όλα αυτά με το ντράουγκρ, τον νεκρό που επιστρέφει στη ζωή όχι ως φάντασμα αλλά ως τιμωρός των δολοφόνων του; Τα προβλήματα των σύγχρονων ανδρών, η κακοποίηση των γυναικών, το black metal και η ιδεολογία του, η εκδίκηση και η τρέλα — όλα αυτά και πολλά ακόμα διατρέχουν τη Σκιά, προκαλώντας στον αναγνώστη ρίγη αγωνίας και αμφιβολίες για το πόσο απέχει ο πολιτισμός μας από τη βαρβαρότητα άλλων εποχών.

tyfla psaria SIMOSΤυφλά ψάρια  του Δημήτρη Σίμου (εκδ. Bell)

Η ελληνική αστυνομική μυθοπλασία εξαπλώνεται και διαδραματίζεται πλέον σε μεγάλες και μικρές πόλεις της ελληνικής επικράτειας, επωφελούμενη των ιδιαιτεροτήτων κάθε τόπου. Η Εύβοια, αυτό το νησί που δεν είναι νησί, και η πρωτεύουσά της η Χαλκίδα, η επαρχιακή πόλη που απέχει ελάχιστα από την Αθήνα, αποδεικνύεται ιδανικός τόπος για να στήσεις μια αστυνομική πλοκή. Ο Χρήστος Καπετάνος επανέρχεται οριστικά στη δράση, αποκαθαρμένος από το παρελθόν αλλά ταλαιπωρημένος ψυχολογικά λόγω του διαλυμένου γάμου του. Πόσο μάλλον όταν το νέο έτος 2012 ξεκινάει με το φόνο μιας ανύπαντρης μητέρας, η οποία εργαζόταν ως περιστασιακή σερβιτόρα στο πολυτελές ιταλικό εστιατόριο Mare Magica. Το πρώτο πτώμα θα ακολουθήσει σύντομα ένα δεύτερο, ο υπεύθυνος προσωπικού του ίδιου εστιατορίου. Συγχρόνως, στις πιάτσες των τζάνκι της Χαλκίδας αρχίζει να κυκλοφορεί ένα ναρκωτικό γνωστό ως Μέκκα. Αυτό θα περιπλέξει την κατάσταση και θα αναγκάσει τον Καπετάνο να συνεργαστεί με τον μισητό αστυνόμο Τσόρο, της Γενικής Περιφερειακής Αστυνομικής Διεύθυνσης Στερεάς Ελλάδας, τον οποίο απεχθάνεται περισσότερο κι από τον αρουραίο που έχει φωλιάσει στο διαμέρισμά του.

Μυστικά και ψέματα, πρεζάκια και πληροφοριοδότες της ασφάλειας, μοιραίες γυναίκες και αδίστακτοι μεγαλοεπιχειρηματίες θα δημιουργήσουν αλλεπάλληλους αφηγηματικούς κύκλους, πριν την οριστική λύση των αινιγμάτων. Η θάλασσα, για άλλη μια φορά, πρωταγωνιστεί στην ιστορία του Δημήτρη Σίμου, βασανίζοντας και παρηγορώντας, σκοτώνοντας και περιβάλλοντας ένα μικρόκοσμο ανθρώπινο και συγχρόνως απεχθή κι ανατριχιαστικό.


kastaniotis galanopoulos 728

Σκοτεινός λαβύρινθος του Γρηγόρη Αζαριάδη (εκδ. Μεταίχμιο)

azariadisΤο φθινόπωρο του 2014 θα ξεκινήσει δυσοίωνα για την αστυνόμο Τρύπη και τη διευρυμένη ομάδα των συνεργατών της. Μια πενταμελής οικογένεια θα βρεθεί δολοφονημένη στο απομονωμένο σπίτι της, έξω από τον Μαραθώνα. Η μεθοδολογία των φόνων θυμίζει επαγγελματίες δολοφόνους, οι οποίοι δεν διστάζουν να σκοτώσουν το μικρό παιδί της οικογένειας Μαυρονικόλα. Η μόνη που γλιτώνει είναι η χαμένη κόρη του Μαυρονικόλα, η Σοφία, εθελόντρια σε ανθρωπιστικές οργανώσεις στην Αφρική. Η Σοφία θα επιστρέψει στην Αθήνα αποφασισμένη να εκδικηθεί.

Δύο γυναίκες, λοιπόν, η αστυνόμος Τρύπη και η Σοφία Μαυρονικόλα, ξεκινούν η κάθε μία με τα δικά της μέσα την αναζήτηση των εκτελεστών στους κύκλους της νύχτας. Οι συνεργάτες της Τρύπη θα ξετινάξουν πληροφοριοδότες, θα γίνουν θαμώνες των πιο εξαθλιωμένων μπαρ, θα έρθουν σε επαφή με φυλακόβιους και πόρνες, προσπαθώντας να φτάσουν στα ίχνη του αρχιεκτελεστή και του ανθρώπου που του παρήγγειλε το συμβόλαιο θανάτου. Η Σοφία όμως είναι πιο ευέλικτη, και συγχρόνως πιο ευάλωτη. Ποια θα φτάσει πρώτη στη λύση;

Πολλά μικρά επεισόδια, αμέτρητοι χαρακτήρες — αναλώσιμοι και μη, τόνοι σκληρού αλκοόλ, λάθη απανωτά των αστυνομικών και η ομερτά της νύχτας. Οι αθώοι και οι ένοχοι αλλάζουν θέση διαρκώς. Οι ανθρώπινες ζωές γίνονται πιόνια σε μια παρτίδα σκάκι με απρόβλεπτη εξέλιξη. Σκοτεινό και αιματηρό μυθιστόρημα που απεικονίζει ρεαλιστικά το εγκληματικό υπογάστριο της μεγαλούπολης που είναι πια η Αθήνα.

malafekasΔε λες κουβέντα του Μάκη Μαλαφέκα (εκδ. Μελάνι)

Ο Μιχάλης Κρόκος επιστρέφει από το Παρίσι στην Αθήνα με αφορμή την επικείμενη κυκλοφορία του βιβλίου του με θέμα τον Τζον Κολτρέιν. Ωστόσο, τίποτα απ' όσα έχει σχεδιάσει δεν εξελίσσεται ομαλά. Είναι ντάλα καλοκαίρι με καύσωνα και η Αθήνα πάλλεται στο ρυθμό της Ντοκουμέντα — ή έτσι νομίζει, τουλάχιστον. Ο Κρόκος θα βγει για ένα ποτό στα Εξάρχεια και θα καταλήξει μπλεγμένος σε κλοπές έργων τέχνης, εξαφανίσεις και φόνους.

Στο πρώτο αστυνομικό μυθιστόρημά του, ο Μάκης Μαλαφέκας θίγει μια σχετικά άγνωστη –και αγνοημένη από τους περισσότερους συγγραφείς του είδους– πλευρά της παγκόσμιας εγκληματικότητας: το ξέπλυμα χρήματος μέσω της αγοράς έργων τέχνης. Στήνει την πλοκή του με αφορμή τη Ντοκουμέντα του 2017, την οποία περιγράφει με ξεκαρδιστική ακρίβεια: καλλιτέχνες, κριτικοί, γκαλερίστες, φιλότεχνοι – κανείς δεν ξεφεύγει από το βιτριολικό χιούμορ του συγγραφέα. Ο Κρόκος, ο ήρωάς του, θα ενημερωθεί για τον θρυλικό χάκερ Ασουάνγκ, ο οποίος θέλει να τινάξει στον αέρα όλο το διεφθαρμένο κύκλωμα της αγοράς τέχνης χρησιμοποιώντας τη δημοσιότητα της Ντοκουμέντα. Θα πιει αμέτρητα ποτά στα in μπαράκια των Εξαρχείων και του κέντρου, θα φτάσει ως τα κωλόμπαρα της οδού Φυλής, θα συγχρωτιστεί με τους "ντοκουμενταίους" – κι όλα αυτά, γιατί; Για μια μοιραία γυναίκα, φυσικά. Κι από ένα σημείο και μετά, για το γαμώτο της υπόθεσης αλλά και για να γλιτώσει τη ζωή του.

Μια ειρωνική ματιά στη σύγχρονη Αθήνα των χίπστερ και των διανοούμενων, στη γενιά των 35αρηδων που μοιάζει να ζει αποκλειστικά στα μπαρ, εγκλωβισμένη στο μικρόκοσμό της. Καλογραμμένο νουάρ που σε 262 σελίδες αφηγείται μια εντελώς διαφορετική "αστυνομική" ιστορία, σχολιάζοντας εμμέσως την περιρρέουσα ατμόσφαιρα της πόλης εν καιρώ κρίσης, το χώρο των μικρών εκδοτικών οίκων και την ομφαλοσκόπηση των ασχολούμενων με τη σύγχρονη τέχνη.

 * H ΧIΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡIΟΥ είναι μεταφράστρια και συγγραφέας.

Στην κεντρική εικόνα το έργο Ο άγγελος των Κινέζων καλλιτεχνών Sun Yuan και Peng Yu. 

Διαβάστηκε 17491 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 28 Ιουλίου 2018 12:01

Άλλες Ειδήσεις